Przejdź do treści
Anexet
Abstrakcyjna ilustracja do hasła „Analityka zachowań użytkowników i encji (UEBA)”: oko nad słupkami analityki

Analityka zachowań użytkowników i encji (UEBA)

Analityka zachowań użytkowników i encji (UEBA) wykorzystuje analizę statystyczną i uczenie maszynowe do wykrywania nietypowej aktywności użytkowników i urządzeń na tle ich profilu zachowań.

Anexet Team
14 sierpnia 2026Czytanie 3 min

Problem, który rozwiązuje UEBA

Klasyczne monitorowanie bezpieczeństwa opiera się na regułach: „jeśli zajdzie to zdarzenie, wywołaj alert”. Dobrze radzi sobie ze znanymi zagrożeniami, na przykład z sygnaturą złośliwego oprogramowania, zablokowaną próbą logowania albo transferem na adres z czarnej listy.

Zawodzi przy zagrożeniach, które rozwijają się powoli, przez ciąg działań, z których każde z osobna jest uprawnione. Pracownik pobiera przez miesiąc każdego dnia nieco więcej plików niż zwykle. Przejęte konto loguje się z nowej lokalizacji. Współpracownik wchodzi do systemów poza zwykłymi godzinami.

Każde działanie przechodzi przez reguły. Sygnałem zagrożenia jest wzorzec, czyli narastające odchylenie od normalnego zachowania użytkownika. UEBA została zaprojektowana właśnie po to, by znajdować takie wzorce zachowań.

Jak działa UEBA

UEBA działa w pięciu etapach, od danych zbieranych przez monitorowanie aktywności użytkowników po porównanie z grupą odniesienia.

  1. 1
    Zbieranie danych

    UEBA pobiera dane o aktywności z całego środowiska: logowania, dostęp do plików, korzystanie z aplikacji, transfery danych, połączenia sieciowe i aktywność na stacjach końcowych. Im bogatsze dane, tym trafniejsze profile.

  2. 2
    Profilowanie

    Dla każdego użytkownika i encji system buduje profil behawioralny: zwykłe godziny pracy, używane aplikacje, dane, do których ma dostęp, kontakty i miejsca połączeń. Profil uczy się w czasie i zmienia się wraz z rolą.

  3. 3
    Wykrywanie anomalii

    Nową aktywność porównuje się z profilem. Modele statystyczne i uczenie maszynowe wykrywają odchylenia, na przykład nagły skok wolumenu danych, dostęp poza zwykłym zakresem, nietypowe godziny lub nowe lokalizacje.

  4. 4
    Punktacja ryzyka

    Zamiast alertów zero-jedynkowych UEBA łączy kilka słabych sygnałów w jedną ocenę ryzyka. Sama praca po godzinach to niskie ryzyko. Praca po godzinach, masowe pobieranie plików i wysyłanie do prywatnej chmury razem to ryzyko wysokie.

  5. 5
    Porównanie z grupą odniesienia

    UEBA porównuje też użytkownika z osobami na tym samym stanowisku lub w tym samym dziale. Zachowanie normalne dla zespołu, a nietypowe dla osoby (albo odwrotnie), dodaje kontekstu.

Użytkownicy a encje

Wiele zagrożeń dotyczy obu wymiarów. Przejęte konto użytkownika (anomalia użytkownika) może działać z nietypowego urządzenia (anomalia encji). UEBA koreluje oba wymiary.

  • Użytkownicy to ludzie: pracownicy, współpracownicy, administratorzy i konta usługowe. UEBA śledzi ich wzorce zachowań, co jest podstawą każdego programu zarządzania ryzykiem insider.
  • Encje to podmioty nieludzkie: urządzenia, serwery, aplikacje i węzły sieci. Encja może wykazywać nietypowy ruch, nieoczekiwane połączenia lub zmiany konfiguracji.

UEBA a podejścia pokrewne

UEBA nachodzi na kilka narzędzi, ale każde z nich odpowiada na inne pytanie.

PodejścieCzym różni się od UEBA
Monitorowanie aktywności użytkowników (UAM)Zbiera surowe dane o aktywności. UEBA analizuje je pod kątem anomalii.
Zapobieganie utracie danych (DLP)Chroni konkretne dane przed wyjściem konkretnymi kanałami. UEBA czyta wzorce zachowań.
SIEMKoreluje dzienniki z wielu systemów, zwykle regułami. UEBA dokłada analitykę behawioralną.

Jak to wygląda w Anexet

Analiza ryzyka w module Anexet Activity grupuje incydenty według kategorii ryzyka, dzięki czemu analityk widzi, którzy użytkownicy mają wysokie oceny.

Każda kategoria ryzyka ma domyślny poziom, na przykład wysoki lub średni, który administrator widzi w tym zestawieniu.

1 / 2

Ograniczenia

Na wyniki w praktyce wpływają cztery ograniczenia.

OgraniczenieNa co uważaćStatus
Dojrzałość profiluNowi pracownicy, zmiany stanowisk i wzorce sezonowe dają na początku fałszywe alarmy.Faza początkowa
Jakość danychNiepełne lub zaszumione dane wejściowe obniżają trafność analizy.Stale
WyjaśnialnośćNajlepsze wdrożenia pokazują czytelne czynniki ryzyka, a nie tylko ocenę.Wybór dostawcy
Fałszywe alarmyNowy projekt lub awans może wyglądać jak anomalia. Konieczne jest dostrajanie.Stałe dostrajanie

Gdzie UEBA daje najwięcej

Każdy z tych przypadków opiera się na tej samej idei: indywidualnym profilu i odchyleniu, którego pojedyncza reguła by nie wychwyciła, jak w wykrywaniu zagrożeń wewnętrznych.

Czytaj dalej: Jak oficer bezpieczeństwa wykrywa insidera za pomocą systemu DLP?.

  • Wykrywanie zagrożeń wewnętrznych: wskazywanie pracowników lub współpracowników, których wskaźniki zagrożeń wewnętrznych sugerują kradzież danych, sabotaż lub nadużycie, przed zdarzeniem albo w jego trakcie.
  • Wykrywanie przejętych kont: gdy napastnik używa wykradzionych danych logowania, wzorzec aktywności odbiega od profilu prawdziwego użytkownika.
  • Wykrywanie przemieszczania się w sieci: napastnicy poruszający się po sieci tworzą wzorce dostępu inne niż zwykłe zachowanie użytkowników.
  • Nadzór nad kontami uprzywilejowanymi: administratorzy mają szeroki dostęp, a UEBA pomaga zauważyć, kiedy jest on używany w nietypowy sposób.

Powolny wyciek rzadko uruchamia pojedynczą regułę. Pojawia się jako wzorzec, który przestaje wyglądać jak osoba wykonująca swoją pracę.

Anexet Team

Jak rozwiązuje to Anexet

Silnik analizy ryzyka Anexet, będący częścią modułu Activity, realizuje behawioralną punktację ryzyka w stylu UEBA na danych o aktywności zebranych na stacjach końcowych:

Architektura on-premise oznacza, że wszystkie dane behawioralne i oceny ryzyka pozostają w infrastrukturze organizacji. Ma to znaczenie, bo same profile behawioralne są wrażliwe: wzorce aktywności pracowników i oceny ryzyka.

  • Źródło danych behawioralnych

    agenty na stacjach końcowych zbierają aktywność użytkowników: używane aplikacje, otwierane pliki, aktywność w sieci i komunikatorach, wzorce czasowe oraz transfery danych. Dostarczają bogatych danych wejściowych, których wymaga UEBA.

  • Kategorie ryzyka

    użytkownicy są oceniani w ośmiu gotowych kategoriach ryzyka: „zagrożenie wewnętrzne”, „wyciek danych”, „nielojalność pracowników”, „niewłaściwe zachowanie”, „aktywność nieproduktywna”, „naruszenie prawa”, „wykorzystanie zasobów firmy” i „naruszenie harmonogramu pracy”. Każda kategoria łączy wiele sygnałów behawioralnych w jedną ocenę ryzyka.

  • Pulpity trendów

    oceny ryzyka są śledzone w czasie, z konfigurowalnymi progami i wizualizacjami trendów w konsoli klienta.

  • Menedżer powiadomień

    alerty progowe eskalują przez e-mail, syslog albo Telegram, gdy ocena ryzyka użytkownika przekroczy ustalone granice, co umożliwia wyprzedzające wyjaśnienie sprawy.

Funkcja wykrywania zagrożeń wewnętrznych

Dowiedz się więcej

Najczęstsze pytania

Częste pytania o to pojęcie i o to, jak radzi sobie z nim Anexet.

UAM zbiera surowe dane o aktywności, a UEBA analizuje je pod kątem anomalii. UAM pokazuje, co się wydarzyło, a UEBA wskazuje, co jest nietypowe dla danego użytkownika lub urządzenia.

Reguły nadal dobrze radzą sobie ze znanymi zagrożeniami, na przykład z sygnaturą malware. UEBA celuje w powolne zagrożenia, w których każde działanie z osobna przechodzi przez reguły.

Uprawnione zmiany, jak nowy projekt, awans czy praca z nowej lokalizacji, mogą wyglądać jak anomalia. Do tego dochodzą nowi pracownicy i wzorce sezonowe, dopóki profil się nie ustabilizuje. Pomagają dostrajanie i pętle informacji zwrotnej.

W architekturze on-premise wszystkie dane behawioralne i oceny ryzyka pozostają w infrastrukturze organizacji. Ma to znaczenie, bo same profile behawioralne są wrażliwe.

Chroń swoje dane z Anexet

Zobacz na krótkim pokazie na żywo, jak Anexet zatrzymuje wycieki danych, monitoruje aktywność pracowników i pilnuje zgodności.

Umów demo